Góc nhìn nghiên cứu
Xu hướng ăn kiêng và thực phẩm chức năng: cách nghiên cứu nhu cầu

Mục lục
- Thực phẩm chức năng là gì và xu hướng ăn kiêng ảnh hưởng thế nào?
- Xu hướng ăn kiêng tạo ra cơ hội và rủi ro gì?
- Cần đo lường những gì?
- Nghiên cứu một xu hướng ăn kiêng tại Việt Nam như thế nào?
- Làm sao phân biệt xu hướng bền vững với trào lưu?
- Những sai lầm thường gặp là gì?
- Câu hỏi thường gặp
- Nghiên cứu ý tưởng thực phẩm chức năng của bạn
Các xu hướng ăn kiêng như giảm đường, giàu đạm, ăn thực vật và chú trọng tiêu hóa định hình những gì người tiêu dùng tìm kiếm ở thực phẩm chức năng. Với doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống, câu hỏi quan trọng là xu hướng nào là thay đổi hành vi lâu dài và xu hướng nào chỉ là trào lưu ngắn hạn. Nghiên cứu người tiêu dùng trả lời câu hỏi này bằng cách tách điều người tiêu dùng nói về chế độ ăn khỏi những gì họ thực sự mua và tiếp tục mua.
Bài viết bàn về nghiên cứu thị trường, không phải tư vấn sức khỏe, dinh dưỡng hay quy định.
Thực phẩm chức năng là gì và xu hướng ăn kiêng ảnh hưởng thế nào?
Trong bài này, thực phẩm chức năng là các loại thực phẩm và đồ uống hằng ngày được định vị quanh một lợi ích ngoài dinh dưỡng cơ bản, ví dụ sản phẩm bổ sung đạm, chất xơ hoặc men vi sinh, hay sản phẩm ít đường. Xu hướng ăn kiêng ảnh hưởng đến thị trường này vì người theo một chế độ ăn sẽ tìm sản phẩm phù hợp với nó: món ăn vặt giàu đạm cho người tập luyện, đồ uống ít đường cho người cắt giảm đường, lựa chọn từ thực vật cho người ăn ít thịt.
Những kiểu ăn uống mà thương hiệu thường theo dõi gồm:
- Ăn giảm đường và giảm tinh bột
- Ăn giàu đạm gắn với tập luyện
- Ăn thực vật và ăn chay
- Ăn kiểm soát calo và giờ ăn
- Ăn uống chú trọng tiêu hóa và đường ruột
Xu hướng ăn kiêng tạo ra cơ hội và rủi ro gì?
Một xu hướng ăn kiêng có thể mở ra chỗ cho sản phẩm mới, quy cách đóng gói mới hoặc phiên bản cải tiến công thức của sản phẩm hiện có. Rủi ro là một số xu hướng qua nhanh, nên doanh nghiệp đầu tư lớn vào dòng sản phẩm mới có thể bị kẹt lại với sản phẩm ít người còn muốn mua.
Các rủi ro khác mang tính thực tế. Tuyên bố về sức khỏe và dinh dưỡng tại Việt Nam chịu sự quản lý, vì vậy những gì sản phẩm được nói trên bao bì và trong quảng cáo cần được kiểm tra trước khi ra mắt. Nhiều người tiêu dùng cũng hoài nghi trước những lời hứa mạnh, còn hương vị và giá vẫn là lý do phổ biến khiến họ không mua, hoặc không mua lại.
Cần đo lường những gì?
| Câu hỏi kinh doanh | Chỉ số cần đo | Phương pháp |
|---|---|---|
| Ai theo chế độ ăn này và vì sao? | Tỷ lệ nhóm mục tiêu theo từng chế độ ăn, động lực, mức độ tuân thủ | Khảo sát, phỏng vấn sâu |
| Hiện họ ăn uống gì? | Sản phẩm đang dùng, dịp sử dụng, nhu cầu chưa được đáp ứng | Nghiên cứu thói quen và thái độ (U&A), nhật ký |
| Sản phẩm mới có hấp dẫn không? | Mức độ hấp dẫn của concept, độ tin cậy của lợi ích, ý định mua | Kiểm tra concept |
| Hương vị có đủ tốt không? | Mức độ yêu thích, so với sản phẩm đang dùng, ý định mua lại | Kiểm tra sản phẩm (CLT hoặc HUT) |
| Xu hướng có bền không? | Tỷ lệ người mua và mua lặp lại các sản phẩm liên quan theo thời gian | Panel người mua, dữ liệu bán hàng |
Nghiên cứu một xu hướng ăn kiêng tại Việt Nam như thế nào?
- Hiểu động lực trước. Nghiên cứu định tính như thảo luận nhóm hoặc phỏng vấn sâu cho thấy vì sao người tiêu dùng bắt đầu và dừng một chế độ ăn, họ thay thế món gì, và điều gì giúp sản phẩm phù hợp với thói quen của họ.
- Định lượng cơ hội bằng khảo sát. Khảo sát định lượng đo xem bao nhiêu người trong nhóm mục tiêu theo một chế độ ăn và theo chặt đến mức nào. Một brief nghiên cứu rõ ràng giúp xác định nhóm mục tiêu và các quyết định mà kết quả cần hỗ trợ.
- Kiểm tra concept và sản phẩm. Kiểm tra xem lợi ích có được hiểu và tin không, và dùng CLT hoặc HUT để xác nhận hương vị, vì sản phẩm tốt cho sức khỏe mà không ngon thì hiếm khi được mua lần hai.
- Kiểm chứng bằng hành vi mua thực tế. Dữ liệu từ i-Panel, panel người mua của INTAGE Việt Nam, nơi từng người mua ghi lại giao dịch bằng cách chụp hóa đơn và quét mã vạch, cho thấy sự quan tâm có chuyển thành mua và mua lặp lại hay không.
Làm sao phân biệt xu hướng bền vững với trào lưu?
Hãy tìm dấu hiệu hành vi đã thay đổi, không chỉ dấu hiệu được bàn tán. Một xu hướng bền thường cho thấy số người mua các sản phẩm liên quan tăng đều, có mua lặp lại trong nhóm người mua đó và lan ra ngoài một nhóm nhỏ ban đầu. Một trào lưu thường tăng mạnh về mức độ chú ý rồi có tỷ lệ mua lại thấp. Theo dõi cùng một bộ chỉ số qua nhiều kỳ đáng tin hơn một cuộc khảo sát đơn lẻ.
Những sai lầm thường gặp là gì?
- Dựa vào mức độ bàn tán trên mạng. Sự chú ý trên mạng xã hội không cho biết bao nhiêu người thực sự mua.
- Kiểm tra concept mà không thử hương vị. Lợi ích hấp dẫn đến đâu cũng không bù được cho một sản phẩm không ngon.
- Phóng đại lợi ích. Tuyên bố quá mức làm giảm niềm tin và có thể vi phạm quy định.
- Chỉ đo lần mua thử. Mua lặp lại mới cho thấy sản phẩm có phù hợp với chế độ ăn trong đời sống hằng ngày hay không.
Câu hỏi thường gặp
Nghiên cứu nhu cầu thực phẩm chức năng như thế nào?
Kết hợp nghiên cứu định tính về động lực, khảo sát để định lượng nhóm mục tiêu, kiểm tra concept và sản phẩm về độ hấp dẫn và hương vị, cùng dữ liệu mua hàng để xác nhận việc mua và mua lặp lại.
Làm sao thương hiệu biết một xu hướng ăn kiêng có bền không?
Theo dõi hành vi theo thời gian: số người mua tăng, có mua lặp lại và lan rộng ra ngoài nhóm tiên phong cho thấy thay đổi lâu dài, còn mức chú ý tăng vọt ngắn hạn với tỷ lệ mua lại thấp cho thấy trào lưu.
Vì sao phải kiểm tra hương vị nếu sản phẩm hướng đến sức khỏe?
Người tiêu dùng có thể thử sản phẩm vì lợi ích, nhưng thường chỉ mua lại nếu thấy ngon. Kiểm tra sản phẩm cho biết hương vị có đủ tốt để duy trì việc mua lặp lại hay không.
Nghiên cứu ý tưởng thực phẩm chức năng của bạn
INTAGE Việt Nam là công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam, thuộc Tập đoàn INTAGE, Nhật Bản. Chúng tôi giúp doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống hiểu nhu cầu xuất phát từ xu hướng ăn kiêng qua nghiên cứu định tính, khảo sát, kiểm tra sản phẩm và dữ liệu panel người mua. Xem các dịch vụ nghiên cứu thị trường hoặc liên hệ với chúng tôi để lên kế hoạch nghiên cứu.
Bài viết liên quan
Bài mới nhất
Cỡ mẫu khảo sát: bao nhiêu người là đủ?
Phương pháp thu thập dữ liệu khảo sát tại Việt Nam: cách chọn- Ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp: cách nghiên cứu hành vi của nhân viên
Brief nghiên cứu thị trường: gửi gì để nhận báo giá chính xác
Mô hình giá SaaS: Freemium, Tiered và Pay-as-you-go trong nghiên cứu giá


