Thương mại nhập vai (AR/VR): thay đổi mua sắm trực tuyến và cách nghiên cứu
Thương mại nhập vai (AR/VR): thay đổi mua sắm trực tuyến và cách nghiên cứu
Ống kính hiển thị màn hình về thương mại nhập vai cùng người mua và xe đẩy

Góc nhìn nghiên cứu

Thương mại nhập vai (AR/VR): thay đổi mua sắm trực tuyến và cách nghiên cứu

Thương mại nhập vai (immersive commerce) là hình thức mua sắm trong đó khách hàng trải nghiệm sản phẩm qua thực tế ảo tăng cường (AR) hoặc thực tế ảo (VR), ví dụ thử kính qua camera điện thoại hay đặt thử một chiếc sofa ảo vào phòng khách trước khi mua. Công nghệ này chỉ mang lại hiệu quả khi giải quyết được một băn khoăn thật khiến người mua chần chừ khi mua online. Nghiên cứu người tiêu dùng cho biết băn khoăn đó là gì, ai sẽ dùng tính năng và tính năng có thay đổi hành vi mua, đổi trả hay không.

Ống kính hiển thị màn hình về thương mại nhập vai cùng người mua và xe đẩy
Mục lục
  1. Thương mại nhập vai là gì?
  2. AR và VR giải quyết vấn đề mua sắm nào?
  3. Cần nghiên cứu gì trước khi đầu tư AR hoặc VR?
  4. Nghiên cứu mua sắm nhập vai tại Việt Nam như thế nào?
  5. Những sai lầm thường gặp là gì?
  6. Ứng dụng kết quả nghiên cứu ra sao?
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Nghiên cứu người mua trước khi đầu tư AR và VR

Thương mại nhập vai là gì?

Thương mại nhập vai dùng AR, VR và hình ảnh 3D để giúp người mua online hình dung rõ hơn sản phẩm trông ra sao, có vừa không và sẽ thế nào trong không gian của chính họ. Hai công nghệ hoạt động khác nhau:

  • Thực tế ảo tăng cường (AR) chồng hình ảnh số lên thế giới thật, thường qua camera điện thoại. Ứng dụng phổ biến là thử ảo son, kính, giày, đồng hồ, hoặc đặt thử đồ nội thất, thiết bị gia dụng vào phòng.
  • Thực tế ảo (VR) đưa người dùng vào một môi trường hoàn toàn số, như cửa hàng hay showroom ảo, thường cần kính VR.
  • Hình ảnh 3D và xoay 360 độ cho phép xoay, phóng to sản phẩm trên màn hình thông thường. Cách này đơn giản hơn AR, VR nhưng giải quyết được một phần các vấn đề tương tự.

Vì AR chạy trên điện thoại mà người dùng đã có sẵn, đây là hình thức dễ tiếp cận nhất ở hầu hết thị trường. VR cần thiết bị riêng, nên mức độ phủ phụ thuộc vào việc khách hàng mục tiêu có sở hữu hoặc sẵn sàng dùng kính VR hay không.

AR và VR giải quyết vấn đề mua sắm nào?

Người mua online thường chần chừ vì không thể chạm, thử hay nhìn sản phẩm trong bối cảnh thực. Công cụ nhập vai nhắm vào những băn khoăn cụ thể:

  • Độ hợp và vẻ ngoài: “Màu son này có hợp da mình không?”, “Gọng kính này có hợp khuôn mặt không?”
  • Kích thước và không gian: “Cái bàn này có vừa phòng không?”, “Thiết bị này thực tế to cỡ nào?”
  • Công năng: “Sản phẩm này hoạt động thế nào?” với những món khó giải thích bằng ảnh.
  • Trải nghiệm: dạo cửa hàng ảo để giải trí hoặc khám phá, không nhằm giải quyết một băn khoăn cụ thể.

Ba nhóm đầu có thể giảm sự chần chừ và giảm mua nhầm. Nhóm thứ tư có thể thu hút sự chú ý nhưng ít khi tự nó thay đổi quyết định mua. Câu hỏi nghiên cứu đầu tiên là băn khoăn nào quan trọng nhất trong ngành hàng của bạn.

Cần nghiên cứu gì trước khi đầu tư AR hoặc VR?

Câu hỏi kinh doanh Cần đo lường Phương pháp
Điều gì khiến khách ngại mua ngành hàng này online? Các băn khoăn, rào cản chính trong hành trình mua Phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, khảo sát
Khách hàng có dùng tính năng AR, VR không? Mức nhận biết, đã từng dùng, mức quan tâm, thiết bị sở hữu Khảo sát định lượng
Tính năng có xóa được băn khoăn không? Mức tự tin trước và sau khi dùng, độ dễ dùng, độ chân thực theo cảm nhận Thử nghiệm khả năng sử dụng, kiểm tra concept
Ai sẽ dùng tính năng? Khác biệt theo độ tuổi, thành phố, kinh nghiệm với ngành hàng, thiết bị Khảo sát kết hợp phân khúc
Hành vi có thay đổi không? Tỷ lệ chuyển đổi, giỏ hàng, đổi trả, mua lại Dữ liệu nền tảng, thử nghiệm A/B, dữ liệu mua hàng

Nghiên cứu mua sắm nhập vai tại Việt Nam như thế nào?

  1. Vẽ hành trình mua. Phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm cho thấy người mua chần chừ ở đâu, dùng kênh nào (sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, website thương hiệu, cửa hàng) và hiện giải quyết băn khoăn ra sao, ví dụ hỏi bạn bè, đọc đánh giá hay ra cửa hàng xem trước.
  2. Cho người dùng thật trải nghiệm. Mời khách hàng mục tiêu dùng thử tính năng thử đồ AR hoặc showroom ảo dưới sự quan sát của người điều phối. Ghi nhận chỗ họ bị vướng, kết quả có chân thực với họ không và có trả lời được câu hỏi của họ không.
  3. Đo mức quan tâm và độ phủ bằng khảo sát. Khảo sát định lượng ước tính tỷ lệ khách hàng mục tiêu biết đến tính năng, có thiết bị phù hợp và sẵn sàng dùng, theo từng nhóm. Chọn đúng phương pháp thu thập dữ liệu để không chỉ tiếp cận nhóm rành công nghệ.
  4. So sánh có và không có tính năng. Khi có thể, chạy thử nghiệm có kiểm soát trên nền tảng của bạn để so sánh tỷ lệ chuyển đổi và đổi trả giữa người đã dùng tính năng và người chưa dùng.
  5. Theo dõi hành vi mua thật. Dữ liệu hành vi, như dữ liệu nền tảng hoặc panel người mua sắm i-Panel, cho thấy việc mua ngành hàng qua kênh online có thay đổi theo thời gian hay không.

Những sai lầm thường gặp là gì?

  • Bắt đầu từ công nghệ thay vì vấn đề. Tính năng không chạm vào băn khoăn chính của ngành hàng sẽ chỉ được dùng thử một lần rồi bỏ qua.
  • Chỉ thử với nhóm tiên phong. Nhân viên nội bộ hay người mê công nghệ thấy tính năng dễ dùng hơn khách hàng thông thường.
  • Chỉ đo lượt bấm hay thời gian dùng. Mục tiêu không phải là việc dùng tính năng, mà là sự tự tin khi mua, tỷ lệ chuyển đổi và ít đổi trả hơn.
  • Bỏ qua lo ngại về độ chính xác. Nếu màu hay kích thước trên bản ảo khác sản phẩm thật, tính năng có thể làm tăng đổi trả và giảm niềm tin.
  • Quên bước mua offline. Nhiều người vẫn ra cửa hàng xem sản phẩm. Hãy nghiên cứu cả hai kênh.

Ứng dụng kết quả nghiên cứu ra sao?

Dùng kết quả để quyết định có nên đầu tư, bắt đầu với dòng sản phẩm nào và chọn hình thức nào: hình ảnh 3D đơn giản, thử đồ AR trên điện thoại hay showroom VR. Triển khai ở ngành hàng có băn khoăn lớn nhất, đo tỷ lệ chuyển đổi và đổi trả so với mốc ban đầu, cải thiện độ chân thực và độ dễ dùng theo phản hồi của người dùng trước khi mở rộng.

Câu hỏi thường gặp

AR và VR trong mua sắm khác nhau thế nào?

AR chồng hình ảnh số lên thế giới thật qua camera điện thoại, ví dụ thử son ảo. VR đưa người mua vào một không gian hoàn toàn số như cửa hàng ảo và thường cần kính VR.

Làm sao biết khách hàng có dùng tính năng thử đồ AR không?

Phỏng vấn người mua để tìm băn khoăn chính, cho người dùng thông thường thử tính năng, rồi khảo sát để ước tính mức quan tâm và thiết bị sở hữu theo từng nhóm. Sau khi ra mắt, kiểm chứng bằng dữ liệu chuyển đổi và đổi trả.

AR hoặc VR có giúp giảm đổi trả hàng không?

Có thể, khi tính năng xóa được băn khoăn về độ vừa, kích thước hay vẻ ngoài và thể hiện sản phẩm chính xác. Hiệu quả khác nhau theo ngành hàng, vì vậy hãy đo đổi trả khi có và không có tính năng trên chính nền tảng của bạn.

Nghiên cứu người mua trước khi đầu tư AR và VR

INTAGE Việt Nam là công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam, thuộc Tập đoàn INTAGE (Nhật Bản). Chúng tôi giúp doanh nghiệp hiểu hành trình mua, thử nghiệm trải nghiệm mua sắm mới và theo dõi hành vi mua thực tế. Xem dịch vụ nghiên cứu thị trường hoặc liên hệ với chúng tôi để lên kế hoạch nghiên cứu.

Bài mới nhất

Liên Hệ Với Chúng Tôi

Điện Thoại:
(+84) 28 3820 5558
Hộp Thư:
[email protected]
Địa chỉ:
Tầng 1, Tòa nhà Citilight Tower, 45 Võ Thị Sáu, Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Contact