Góc nhìn nghiên cứu
Mua sắm xanh dịp ngày lễ môi trường: cách nghiên cứu hành vi người tiêu dùng
Các ngày lễ môi trường như Ngày Trái Đất (22/4) và Ngày Môi trường Thế giới (5/6) là dịp thương hiệu và nhà bán lẻ quảng bá sản phẩm thân thiện môi trường, gói refill và hoạt động tái chế. Liệu các chiến dịch này có thay đổi những gì người tiêu dùng mua hay không là một câu hỏi nghiên cứu, không phải một giả định. Cách làm hữu ích là đo lường việc mua trước, trong và sau dịp lễ, đồng thời tìm hiểu nhóm người mua nào phản hồi và vì sao.

Mục lục
Mua sắm xanh dịp ngày lễ môi trường là gì?
Mua sắm xanh là chọn sản phẩm một phần vì tác động của nó đến môi trường: gói refill, sản phẩm ít bao bì hoặc bao bì tái chế được, sản phẩm từ vật liệu tái chế, túi và hộp dùng nhiều lần, hay thiết bị tiết kiệm năng lượng. Quanh các ngày lễ môi trường, nhà bán lẻ và thương hiệu thường chạy chiến dịch làm nổi bật những lựa chọn này, như giảm giá gói refill, thu gom bao bì đã qua sử dụng hoặc trưng bày tại cửa hàng.
Với doanh nghiệp, dịp này đặt ra ba câu hỏi: chiến dịch có tiếp cận được người mua quan tâm không, có dẫn đến việc mua không, và thay đổi đó có kéo dài sau khi dịp lễ qua đi không?
Nhận thức về môi trường ảnh hưởng đến quyết định mua như thế nào?
Mua sắm xanh đi qua các giai đoạn như mọi quyết định mua khác: biết đến một lựa chọn, tìm thông tin, quyết định và đánh giá sản phẩm sau khi dùng. Mối quan tâm đến môi trường có thể ảnh hưởng ở từng giai đoạn, nhưng phải cạnh tranh với giá, chất lượng, sự tiện lợi và thói quen. Nhiều người mua nói rằng họ quan tâm đến môi trường nhưng vẫn chọn sản phẩm quen thuộc hoặc rẻ hơn khi lựa chọn xanh đắt hơn hoặc khó tìm hơn.
Khoảng cách giữa thái độ được nêu và hành vi thực tế là lý do chính để nghiên cứu mua sắm xanh bằng dữ liệu hành vi, không chỉ bằng câu hỏi về thái độ.
Cần đo lường những gì?
| Câu hỏi | Chỉ số cần đo | Phương pháp |
|---|---|---|
| Người mua có nhận ra chiến dịch không? | Mức độ nhận biết chiến dịch, mức độ hiểu thông điệp xanh | Khảo sát, phỏng vấn chặn tại điểm bán |
| Ai đã phản hồi? | Chân dung người mua lựa chọn xanh trong thời gian chiến dịch | Panel người mua, khảo sát |
| Việc mua có thay đổi không? | Tỷ lệ người mua và thị phần của lựa chọn xanh trước, trong và sau dịp lễ | Panel người mua, dữ liệu bán hàng |
| Thay đổi có kéo dài không? | Mua lặp lại lựa chọn xanh trong các tuần và tháng tiếp theo | Panel người mua |
| Điều gì cản trở những người khác? | Rào cản: giá, độ sẵn có, nghi ngờ về tuyên bố, thói quen | Khảo sát, phỏng vấn sâu |
Nghiên cứu mua sắm xanh tại Việt Nam như thế nào?
- Thiết lập mốc so sánh. Đo việc mua các lựa chọn xanh trong những tuần trước chiến dịch để nhìn thấy được thay đổi.
- Theo dõi việc mua thực tế. i-Panel, panel người mua của INTAGE Việt Nam, nơi từng người mua ghi lại giao dịch bằng cách chụp hóa đơn và quét mã vạch, cho biết ai mua gì, ở đâu và bao lâu một lần, trước, trong và sau dịp lễ.
- Hỏi về nhận biết và lý do. Một khảo sát ngắn hoặc phỏng vấn chặn tại cửa hàng cho biết người mua có thấy chiến dịch không và vì sao họ phản hồi hay không. Bảng hỏi trung lập rất quan trọng, vì câu hỏi về môi trường dễ dẫn đến câu trả lời theo hướng được xã hội đánh giá cao.
- Tìm hiểu sâu động lực. Thảo luận nhóm hoặc phỏng vấn sâu với người đã phản hồi và người chưa phản hồi giúp giải thích các con số.
Phân khúc người mua sắm xanh như thế nào?
Người mua khác nhau về mức độ mà mối quan tâm môi trường ảnh hưởng đến lựa chọn của họ. Một cách phân khúc thực tế là kết hợp thái độ với hành vi, ví dụ: người thường xuyên mua lựa chọn xanh, người thỉnh thoảng mua khi có khuyến mãi hoặc chiến dịch, và người hiếm khi mua. Mỗi nhóm cần một cách tiếp cận khác nhau. Người mua thường xuyên coi trọng sự đa dạng và độ sẵn có, người mua thỉnh thoảng phản hồi với giá và mức độ hiển thị, còn người hiếm khi mua có thể cần bằng chứng rằng lựa chọn xanh dùng tốt như sản phẩm quen thuộc.
Những sai lầm thường gặp là gì?
- Chỉ đo trong thời gian chiến dịch. Không có so sánh trước và sau, một đợt tăng ngắn có thể bị hiểu nhầm là thay đổi lâu dài.
- Dựa vào thái độ được nêu. Câu nói “tôi quan tâm đến môi trường” không cho biết điều gì sẽ vào giỏ hàng.
- Tuyên bố xanh mơ hồ. Tuyên bố không rõ ràng làm giảm niềm tin; thông tin cụ thể, kiểm chứng được hiệu quả hơn.
- Bỏ qua độ sẵn có. Nếu lựa chọn xanh hết hàng hoặc khó tìm, sự quan tâm không thể chuyển thành việc mua.
Câu hỏi thường gặp
Đo lường hiệu quả chiến dịch Ngày Trái Đất hoặc Ngày Môi trường Thế giới như thế nào?
So sánh việc mua các lựa chọn xanh được quảng bá trước, trong và sau dịp lễ bằng dữ liệu panel người mua hoặc dữ liệu bán hàng, và bổ sung khảo sát về nhận biết và lý do để giải thích thay đổi.
Vì sao chỉ khảo sát là chưa đủ để nghiên cứu mua sắm xanh?
Người trả lời thường nói quá về hành vi bảo vệ môi trường trong khảo sát. Dữ liệu mua hàng cho thấy người mua thực sự mua gì, còn khảo sát và phỏng vấn giải thích vì sao.
Điều gì giúp mua sắm xanh kéo dài sau chiến dịch?
Thay đổi lâu dài thường cần lựa chọn xanh dễ tìm, giá hợp lý và dùng tốt như sản phẩm quen thuộc. Theo dõi mua lặp lại cho biết điều đó có xảy ra hay không.
Nghiên cứu hành vi mua sắm xanh
INTAGE Việt Nam là công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam, thuộc Tập đoàn INTAGE, Nhật Bản. Chúng tôi giúp thương hiệu và nhà bán lẻ đo lường hành vi mua sắm xanh qua dữ liệu panel người mua, khảo sát và nghiên cứu định tính. Xem các dịch vụ nghiên cứu thị trường hoặc liên hệ với chúng tôi để lên kế hoạch nghiên cứu.
Bài viết liên quan
Bài mới nhất
Cỡ mẫu khảo sát: bao nhiêu người là đủ?
Phương pháp thu thập dữ liệu khảo sát tại Việt Nam: cách chọn- Ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp: cách nghiên cứu hành vi của nhân viên
Brief nghiên cứu thị trường: gửi gì để nhận báo giá chính xác
Mô hình giá SaaS: Freemium, Tiered và Pay-as-you-go trong nghiên cứu giá


