Góc nhìn nghiên cứu
Dịch vụ tài chính số tại thị trường mới nổi: cách nghiên cứu mức độ sử dụng của người tiêu dùng
Dịch vụ tài chính số là các sản phẩm tài chính được cung cấp qua điện thoại và internet, chẳng hạn như ví điện tử, thanh toán QR, ngân hàng di động và ngân hàng số, cho vay trực tuyến và bảo hiểm số. Tại các thị trường mới nổi như Việt Nam, mức độ sử dụng phụ thuộc ít vào bản thân công nghệ mà nhiều hơn vào lòng tin, sự tiện lợi, thói quen và mức độ phù hợp của dịch vụ với các khoản thanh toán hằng ngày. Các nhà cung cấp và đối tác cần nghiên cứu người tiêu dùng để hiểu ai đang dùng dịch vụ nào, vì sao, và điều gì ngăn cản những người khác.

Mục lục
- Dịch vụ tài chính số là gì?
- Điều gì thúc đẩy việc sử dụng tại các thị trường mới nổi?
- Điều gì khiến mọi người e ngại?
- Nghiên cứu về tài chính số nên đo lường những gì?
- Làm thế nào để nghiên cứu dịch vụ tài chính số tại Việt Nam?
- Cần tránh những sai lầm nào?
- Nhà cung cấp hành động dựa trên kết quả như thế nào?
- Câu hỏi thường gặp
- Lên kế hoạch nghiên cứu tài chính số của bạn
Dịch vụ tài chính số là gì?
Thuật ngữ này bao gồm nhiều loại dịch vụ mà người tiêu dùng thường dùng song song:
- Thanh toán: ví điện tử, thanh toán bằng mã QR và thanh toán trong ứng dụng.
- Ngân hàng: ứng dụng ngân hàng di động và ngân hàng số hoàn toàn.
- Tín dụng: vay trực tuyến và hình thức mua trước, trả sau.
- Bảo vệ và tiết kiệm: bảo hiểm số và các tính năng tiết kiệm hoặc đầu tư nhỏ trong ứng dụng.
Bài viết này nói về việc nghiên cứu hành vi người tiêu dùng đối với các dịch vụ trên. Bài viết không đưa ra lời khuyên tài chính hay đầu tư.
Điều gì thúc đẩy việc sử dụng tại các thị trường mới nổi?
Các yếu tố thúc đẩy thường được nhắc đến gồm việc sử dụng điện thoại thông minh phổ biến, dữ liệu di động giá rẻ, người tiêu dùng trẻ quen dùng ứng dụng, thương mại điện tử và giao đồ ăn cần thanh toán số, người bán chấp nhận mã QR, và các chương trình của chính phủ khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt. Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố khác nhau theo thành phố, nhóm tuổi và thu nhập, vì vậy nhà cung cấp nên đo lường trong chính thị trường mục tiêu của mình.
Điều gì khiến mọi người e ngại?
Lo ngại về lừa đảo và quyền riêng tư dữ liệu, sợ thao tác sai trong ứng dụng, thiếu tự tin với các sản phẩm tài chính và thói quen dùng tiền mặt đều làm chậm việc sử dụng. Một số người cài ứng dụng nhưng hiếm khi dùng, vì vậy mức sử dụng thực tế là thước đo hữu ích hơn số lượt tải. Với các sản phẩm tín dụng, người tiêu dùng cũng có thể hiểu sai về chi phí và điều khoản, đây vừa là vấn đề kinh doanh vừa là vấn đề bảo vệ người tiêu dùng.
Nghiên cứu về tài chính số nên đo lường những gì?
| Câu hỏi kinh doanh | Cần đo lường gì | Phương pháp |
|---|---|---|
| Ai dùng dịch vụ nào? | Mức nhận biết, sở hữu, sử dụng thực tế, tần suất theo phân khúc | Khảo sát định lượng (U&A) |
| Vì sao mọi người chọn một nhà cung cấp? | Yếu tố thúc đẩy lựa chọn, lòng tin, phí, mức độ chấp nhận của người bán | Khảo sát, phỏng vấn sâu |
| Vì sao những người khác không dùng hoặc ngừng dùng? | Rào cản, lo ngại về bảo mật, điểm gây khó chịu trong ứng dụng | Phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm |
| Ứng dụng có dễ sử dụng không? | Mức hoàn thành tác vụ, điểm gây nhầm lẫn, độ rõ ràng của câu chữ | Phỏng vấn kiểm tra khả năng sử dụng |
| Thương hiệu mạnh đến mức nào? | Mức nhận biết, cân nhắc, lòng tin so với đối thủ | Theo dõi sức khỏe thương hiệu |
| Khách hàng có hài lòng không? | Mức hài lòng, khả năng giới thiệu, khiếu nại | Khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng |
Làm thế nào để nghiên cứu dịch vụ tài chính số tại Việt Nam?
- Phân khúc người dùng cẩn thận. Người dùng ứng dụng thường xuyên, người dùng thỉnh thoảng và người tiêu dùng ưa tiền mặt có hành vi khác nhau. Hãy dùng phương pháp chọn mẫu bao phủ các nhóm bạn muốn tiếp cận, không chỉ những người trả lời trực tuyến dễ tiếp cận nhất.
- Chọn đúng hình thức thu thập dữ liệu. Khảo sát trực tuyến có thể bỏ sót những người tiêu dùng ít dùng công nghệ số; có thể cần phỏng vấn trực tiếp hoặc qua điện thoại. Xem hướng dẫn của chúng tôi về phương pháp thu thập dữ liệu khảo sát tại Việt Nam.
- Đào sâu về lòng tin và rào cản. Phỏng vấn sâu giúp mọi người chia sẻ những lo ngại về tiền bạc và bảo mật mà họ có thể không nêu ra trong một nhóm.
- Theo dõi theo thời gian. Theo dõi sức khỏe thương hiệu và mức độ hài lòng cho thấy lòng tin và mức sử dụng có cải thiện sau khi thay đổi sản phẩm hoặc chạy chiến dịch hay không.
Cần tránh những sai lầm nào?
- Tính lượt tải là mức sử dụng. Hãy đo lường mức sử dụng thực tế và tần suất.
- Chỉ khảo sát trực tuyến người dùng số. Cách này che khuất rào cản của những người chưa dùng dịch vụ.
- Hỏi các câu nhạy cảm quá trực diện. Câu hỏi về thu nhập hoặc nợ cần được diễn đạt cẩn thận và có sự đồng ý rõ ràng.
Nhà cung cấp hành động dựa trên kết quả như thế nào?
Hãy dùng kết quả để chọn phân khúc ưu tiên, rào cản cần giải quyết trước và cách giải thích phí, bảo mật và điều khoản bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Nếu lòng tin là rào cản chính, các tính năng bảo mật dễ thấy, quy trình xử lý khiếu nại rõ ràng và sự trấn an ngay khi đăng ký có thể quan trọng hơn các tính năng mới. Nếu ứng dụng khó dùng, hãy sửa các bước khiến người dùng bỏ dở và kiểm tra lại. Các đối tác như nhà bán lẻ và người bán có thể dùng chính những kết quả này để quyết định nên cung cấp phương thức thanh toán nào khi khách hàng thanh toán.
Câu hỏi thường gặp
Rào cản chính đối với việc sử dụng thanh toán số là gì?
Rào cản khác nhau theo từng nhóm, nhưng lo ngại về lòng tin và bảo mật, thiếu tự tin với ứng dụng và thói quen dùng tiền mặt là phổ biến. Nghiên cứu trong phân khúc mục tiêu của bạn sẽ cho thấy yếu tố nào quan trọng nhất.
Làm sao đo lường mức sử dụng ví điện tử hoặc ứng dụng ngân hàng?
Đo lường mức nhận biết, sở hữu, sử dụng thực tế trong một khoảng thời gian gần đây và tần suất sử dụng theo phân khúc, thay vì chỉ dựa vào số lượt tải hoặc số lượt đăng ký.
Phương pháp nghiên cứu nào phù hợp với chủ đề tài chính?
Khảo sát đo lường mức sử dụng và mức ưa thích trên các phân khúc, còn phỏng vấn sâu phù hợp hơn với các chủ đề nhạy cảm như lòng tin, nợ và lo ngại về bảo mật.
Lên kế hoạch nghiên cứu tài chính số của bạn
INTAGE Việt Nam là công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam, thuộc Tập đoàn INTAGE (Nhật Bản). Chúng tôi thực hiện khảo sát U&A, phân khúc thị trường, theo dõi sức khỏe thương hiệu, nghiên cứu mức độ hài lòng của khách hàng và phỏng vấn sâu. Xem các dịch vụ nghiên cứu thị trường của chúng tôi hoặc liên hệ với chúng tôi để trao đổi về nghiên cứu của bạn.
Bài viết liên quan
Bài mới nhất
Cỡ mẫu khảo sát: bao nhiêu người là đủ?
Phương pháp thu thập dữ liệu khảo sát tại Việt Nam: cách chọn- Ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp: cách nghiên cứu hành vi của nhân viên
Brief nghiên cứu thị trường: gửi gì để nhận báo giá chính xác
Mô hình giá SaaS: Freemium, Tiered và Pay-as-you-go trong nghiên cứu giá


